Noordzeeloket

Windenergie op zee

Nederland werkt aan hernieuwbare, betrouwbare en betaalbare energie die voor iedereen beschikbaar is. Een overgang naar een duurzame energievoorziening is van groot belang voor de nationale bijdrage aan de doelen van het klimaatakkoord van Parijs. Daarnaast zorgt de afnemende beschikbaarheid van fossiele brandstoffen en de mate van afhankelijkheid van internationale energieleveranciers ook voor de vraag om alternatieve wijzen van energievoorziening. De Nederlandse Noordzee kan, onder andere door middel van windenergie op zee, een grote rol spelen in het realiseren van de doelen van het klimaatakkoord en de transitie naar duurzame energievoorziening.

Energieakkoord

In het Energieakkoord voor duurzame groei is afgesproken dat windparken op zee in 2023 een totaal vermogen hebben van circa 4,5 gigawatt. In 2015 is vervolgens de Wet Windenergie op Zee in werking getreden. Deze wet geeft het Rijk de mogelijkheid kavels uit te geven voor de ontwikkeling van windparken op zee.

Uit de eerste routekaart voor windenergie op zee (tot 2023) zijn daarna kavels uitgegeven in de windenergiegebieden Borssele en Hollandse kust (zuid) en Hollandse Kust (noord). Deze routekaart is afgerond - de drie windparken zijn volgens planning gerealiseerd en zijn operationeel. In totaal leveren windparken op zee vanaf dat moment (eind 2023) 4,7 gigawatt aan energie.

Volgende doel: 23 gigawatt

Na de afronding van de Routekaart 2023 is het doel om het vermogen uit windenergie op zee te verhogen naar in totaal 23 gigawatt. Ook hiervoor is een Routekaart windenergie op zee vastgesteld (zie figuur 1). Als de windparken op zee een vermogen van 23 gigawatt hebben, leveren ze ongeveer 75% van de elektriciteit en 16% van de energie die we in Nederland op dit moment gebruiken.

Meer informatie over de stand van zaken en de planning van windenergie op zee leest u op windopzee.nl/doelstellingen.

Routekaart Wind op Zee, mei 2026
Figuur 1. Routekaart Windenergie op zee, mei 2026

Belangenafweging

Bij het uitvoeren van de plannen voor grootschalige uitrol van windenergie op zee, houdt de overheid zoveel mogelijk rekening met de verschillende belangen op zee en aan de kust. Hoewel het lijkt alsof er letterlijk een zee aan ruimte beschikbaar is op de Noordzee, blijkt in de praktijk al veel ruimte in gebruik: zo is er veel scheepvaart en visserij, vindt er olie- en gaswinning plaats en zijn er oefengebieden van Defensie, natuurgebieden en gebieden voor zandwinning (zowel commercieel als ter verdediging van de Nederlandse kust). Ook is de zee op sommige plaatsen ongeschikt voor windturbines, omdat ze te diep is. Daarnaast betekent een grotere afstand tot de kust langere, duurdere kabels en hogere kosten aan onderhoud. Waar uiteindelijk windenergiegebieden komen, luistert dus heel nauw. Er wordt gekeken naar een grote hoeveelheid factoren waaronder de betaalbaarheid, de energieopbrengst en de effecten op onder meer natuur, olie- en gaswinning, visserij, scheepvaart en toerisme.

Samenwerken

De ministeries van Economische Zaken en Klimaat, Infrastructuur en Waterstaat, van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werken samen aan het realiseren van de doelstelling in het programma Windenergie op Zee. Bij het realiseren van de plannen zijn de windenergiesector, de stakeholders op zee, de kustoverheden en bewoners betrokken.