Onderzoek Noordzee

In Nederland onderzoeken verscheidene organisaties het watersysteem, de ecologie of aspecten van het gebruik van de Noordzee. Sommige organisaties doen vooral fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, andere instituten houden zich hoofdzakelijk bezig met toegepaste en/of beleidsgerichte kennis. Ook zijn er organisaties die beide onderzoeksvormen combineren.

Monitoring

Alterra - Wageningen

Alterra doet strategisch en toegepast onderzoek naar de mariene leefomgeving op lokale, nationale en internationale schaal. Dit ten behoeve van het beleid, ontwerp en inrichting, beheer en gebruik.
Het onderzoeken, analyseren en beschrijven van de relatie tussen natuur en samenleving in mariene gebieden staat centraal. De aandacht gaat daarbij uit naar natuur als richtinggevend principe voor het maatschappelijk handelen, maar ook naar de effecten van menselijke activiteiten op deze natuur.

Deltares

Deltares is het Nederlandse kennisinstituut voor water, ondergrond en infrastructuur.
Met onafhankelijk onderzoek bouwen ze aan de kennisbasis die wereldwijd hard nodig is om delta's, kustregio's en riviergebieden leefbaar te houden. Het beheer van deze kwetsbare, laaggelegen gebieden wordt immers voortdurend op de proef gesteld. Zeker nu de gevolgen van uitdagingen als zeespiegelstijging, grillige neerslagpatronen, extreme rivierpeilen, bodemdaling en een grote druk op ruimte en milieu steeds meer manifest worden.
Hun kennisontwikkeling richt zich op vijf thema's: waterveiligheid, ecosystemen en milieukwaliteit, water en grondstoffen, bouwen in de delta en een duurzame inrichting. Kennisvragen van overheden en bedrijven zijn hiervoor het uitgangspunt. Zo vergroten ze hun innovatiekracht en versterken hun positie. Daarbij gaat het ze niet alleen om vernieuwende technieken, maar duurzaamheid, kostenefficiency en maatschappelijke acceptatie zijn net zo belangrijk.
Met hun expertise adviseren ze overheden over de aanpak van strategische vraagstukken, zoals het ondervangen van de effecten van klimaatverandering voor kustregio's, het intensieve ruimtegebruik in delta's en het verbeteren van de kwaliteit van water- en bodemsystemen. Ze ontwikkelen samen met hen maatregelen en middelen om de gevolgen hiervan structureel aan te pakken.

IMARES - Wageningen

Wageningen IMARES, Institute for Marine Resources & Ecosystem Studies, voert strategisch en toegepast marien ecologisch onderzoek uit.
Het instituut is medio 2006 gevormd door samengaan van het Rijksinstituut voor Visserij Onderzoek (RIVO), onderdelen van Alterra en de afdeling Ecologische Risico’s van TNO. Producten en diensten zijn veldonderzoek, experimenten op realistische schaal, verkennende studies op labschaal, datamanagement en modellering. Het instituut beschikt over moderne onderzoeksfaciliteiten, is ISO gecertificeerd en op chemisch en ecotoxicologisch onderzoek geaccrediteerd. Opdrachtgevers zijn de overheden en het bedrijfsleven, nationaal en internationaal.

Nederlands Instituut voor Toegepaste Geowetenschappen TNO

Het Nederlands Instituut voor Toegepaste Geowetenschappen TNO is het centrale geowetenschappelijke informatie- en onderzoeksinstituut van Nederland, ten behoeve van het duurzaam beheer en gebruik van de ondergrond en de ondergrondse natuurlijke bestaansbronnen.
De TNO-afdeling Geo-Marien en Kust heeft als werkterrein: toegepast onderzoek en advies op het gebied van geo-mariene data-acquisitie, kartering en kustonderzoek. De activiteiten zijn gericht op het duurzaam beheer en gebruik van de kustzone, de ondiepe zeebodem en de daarin voorkomende natuurlijke bestaansbronnen. De afdeling Geo-Marien en Kust streeft naar internationale samenwerking.

Marine Information Service (MARIS)

Marine Information Service (MARIS) heeft als primair doel de structurele verbetering van het overzicht en de toegankelijkheid van informatie over zee, in het bijzonder de Noordzee, de Nederlandse kustwateren en estuaria. MARIS is van oorsprong een initiatief van de overheid. Sinds 1989 is MARIS een onafhankelijke stichting, die in 1996 de MARIS BV heeft opgericht. De taken van Maris:

  • ontwikkelen, coördineren en management van (inter)nationale mariene data en informatie;
  • intermediair en makelaar zijn voor een uitgebreid netwerk van (inter)nationale organisaties bij overheid, onderzoek en bedrijfsleven;
  • leveren en beheren van websites en databases voor verscheidene disciplines waaronder de olie- en gasindustrie;
  • leveren van veelzijdige geografische informatie systemen;
  • leveren van en adviseren over systemen voor documentatie, opslag, analyse en presentatie van mariene data en informatie.

Nederlands Hydrografisch Instituut

Het Nederlands Hydrografisch Instituut (NHI) is een samenwerkingsverband van de Dienst der Hydrografie van de Koninklijke Marine en Rijkswaterstaat Zee en Delta. Beide diensten verrichten metingen op zee, elk vanuit verschillende doelstellingen. De Dienst Hydrografie is verantwoordelijk voor de kartering van de zee voor een veilige navigatie en voor specifieke taken van de Koninklijke Marine. Rijkswaterstaat Zee en Delta beheert en onderhoudt de infrastructuur en vergaart kennis voor de onderbouwing van beheer en beleid. Het samenwerkingsverband heeft als taken:

  • zorgen voor middelen en voorzieningen zoals opnemingsvaartuigen en meetsystemen;
  • meetactiviteiten zoals lodingen, sonaronderzoek, getijmetingen, baggeren, bodembemonstering en milieumetingen;
  • bestandsopbouw en expertise, advisering en presentatie van gegevens;
  • coördinatie en planning.

Netherlands Institute for the Law of the Sea (NILOS)

Het Netherlands Institute for the Law of the Sea (NILOS) van de Universiteit Utrecht bestudeert vraagstukken op het gebied van het internationale recht van de zee. De scope ligt zowel op de inhoud en de ontwikkeling van het internationaalrechtelijke regiem, als op de betekenis van dit regiem voor (kust)staten bij het beheer van hun maritieme zones. Onderzoek richt zich bijvoorbeeld op de juridische aspecten van de bescherming en het behoud van het mariene milieu, het internationaal visserijbeheer, de definitie en afbakening van maritieme zones, de scheepvaart, wetenschappelijk zeeonderzoek en geschillenbeslechting.

Nederlands Instituut voor Ecologie - Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (NIOO-KNAW)

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) richt zich op fundamenteel en strategisch onderzoek van individuele organismen, populaties, levensgemeenschappen en ecosystemen. Het onderzoek was tot 2012 verspreid over drie centra en een stafbureau. Eén van de drie, het Centrum voor Estuariene en Mariene Ecologie (CEME) in Yerseke, dat zich concentreert op het brakke en zoute water, is in 2012 onderdeel geworden van het NIOZ op Texel
Het NIOO ressorteert onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.

Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ)

Het op Texel gevestigde Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) is één van de grootste oceanografische onderzoeksinstituten in Europa. NIOZ onderzoekt mariene systemen en integreert daarbij de voor het zeeonderzoek relevante natuurwetenschappen: natuurkunde, scheikunde, geologie en biologie.
Het onderzoek van NIOZ is georganiseerd rond vier thema’s:

  • verplaatsing en vervoer van stoffen en energie in de zee;
  • verplaatsing van sedimenten;
  • ecologie van de mariene flora en fauna, biodiversiteit en de dynamiek van leefgemeenschappen;
  • wisselingen in het mariene systeem en de relatie met klimaatsveranderingen.

Per 1 januari 2012 is het NIOZ samengegaan met het Centrum voor Estuariene en Mariene Ecologie (CEME) in Yerseke

Rijkswaterstaat Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL)

Rijkswaterstaat Water, Verkeer, leefomgeving(WVL) is in 2012 voortgekomen uit de samenvoeging van RWS Waterdienst en RWS Dienst Verkeer en Scheepvaart. WVL heeft als belangrijkste taken: het toeleveren, ontsluiten en uitwisselen van kennis én het ondersteunen van visieontwikkeling.
WVL is tevens verantwoordelijk voor het overzicht van de kennisbehoefte bij Rijkswaterstaat. In dit kader organiseert WVL de inkoop van kennis en is daarmee voor universiteiten en andere kennis- en onderzoeksinstituten zowel aanspreekpunt als opdrachtgever.
Een belangrijk onderdeel in het taakveld van WVL is de zorg voor het landelijk meetnet voor monitoring van de kwaliteit van de watersystemen.