Internationaal

Grensoverschrijdend gebruik van de Noordzee kan zich beperken tot één enkel buurland, maar kan ook mondiaal zijn. Elke schaalgrootte vraagt om een passend niveau van overheidsoptreden.

Containerschip - internationaal Noordzee

Zo neemt Nederland in IMO-verband mondiaal deel aan het reguleren van de zeescheepvaart, terwijl ons land de vergunningverlening in het Eems-Dollardgebied bilateraal afstemt met Duitsland. De visserij in de Noordzee is vrijwel geheel een Europese aangelegenheid. Europa maakt beleid. De lidstaten hebben daarop invloed. Ze moeten vastgesteld beleid in eigen wet- en regelgeving doorvoeren én zorgen voor de handhaving daarvan.

Grensgebied met andere EEZ

Ook het naast elkaar bestaan van verschillende soevereiniteiten op het continentaal plat kan tot interactie leiden. Gebruik binnen de eigen EEZ kan strikt genomen nationaal zijn; in een grensgebied met een andere EEZ heeft het mogelijk wél grensoverschrijdende externe werking. Een voorbeeld daarvan is de aanleg van een windturbinepark pal naast gebied aan de andere kant van de grens dat is aangewezen als natuurgebied.

Internationale samenwerking

Het beperken van negatieve effecten van het gebruik van de zee is in hoge mate internationaal georganiseerd, ongeacht de schaal waarop gebruik grensoverschrijdend is. Naast de kaders die daarvoor in het Noordoost-Atlantisch gebied al bestaan, zoals OSPAR en de KRM, is de behoefte ontstaan om specifiek voor grensgebieden de samenwerking met buurlanden te structureren..


De afgelopen jaren heeft Nederland op verschillende terreinen aandacht gevraagd voor gezamenlijke uitgangspunten voor ruimtelijke ordening op zee, bijvoorbeeld over afstanden tussen windparken op zee en scheepvaartroutes en het eventueel verbinden van het verkeersscheidingsstelsel in het zuidelijk deel van de Noordzee.
Er is samenwerking gezocht met landen rondom de Noordzee over onderzoek naar een internationaal elektriciteitsnetwerk op de Noordzee dat duurzame energieproductie op zee kan verbinden in 2030. In OSPAR-verband wordt onder andere gewerkt aan methoden voor cumulatieve effecten van gebruik op het ecosysteem.


De transitie naar duurzame energieopwekking op zee vraagt om veel ruimte op zee en heeft consequenties voor vele andere beleidsterreinen zoals milieu, veiligheid scheepvaart en ook andere gebruikers (vissers, recreatievaart). De deelonderwerpen worden besproken in de meest relevante overlegstructuur zoals bijvoorbeeld IMO, OSPAR of informeel Noordzee overleg om de resultaten vervolgens bij elkaar te brengen op nationaal niveau. In 2018 is onder de gezamenlijke implementatie van de Mariene strategie in OSPAR-verband een interim rapport over ecologische kwaliteit van de Noordzee gepland.