Net op zee

Op grond van de Elektriciteitswet 1998 is TenneT aangewezen als de beheerder van het net op zee voor de nieuwe windparken. TenneT zorgt voor de aansluiting van de offshore windparken op het landelijk hoogspanningsnet en voor het transport van de met wind opgewekte elektriciteit. Hiertoe plaatst TenneT in de windenergiegebieden op de Noordzee vanaf 2019 platforms. Inmiddels zijn de windparken Borssele met twee platforms, windpark Hollandse Kust (zuid) met twee platforms en Hollandse Kust (noord), Hollandse Kust (west alpha) en Hollandse Kust (west beta)elk met één platform voltooid. Hollandse Kust (noord) was eind 2023 klaar, waarmee alle windparken van Routekaart 2023 nu stroom leveren. TenneT werkt nu aan de platforms voor de windparken van Routekaart 21 gigawatt (ca. 2033). De projecten Nederwiek 1 en 2, en IJmuiden Ver alpha, beta en gamma zijn inmiddels in aanbouw. Het project Nederwiek 3 wordt momenteel voorbereid voor aanvraag van de benodigde vergunningen en windpark Doordewind is in voorbereiding.

Het net op zee bestaat per windpark uit:

een of twee platforms op zee (transformatorstation)
elektriciteitskabels van de platforms door de zeebodem en vanaf de kust ondergronds naar een nieuw te bouwen transformatorstation
een transformatorstation nabij een bestaand hoogspanningsstation
een (ondergrondse) aansluiting op het hoogspanningsnet

Platforms

Op elk platform van de reeds gerealiseerde projecten van Net op zee kan in totaal een vermogen van 700 MW worden aangesloten. De energie die de windparken opwekken wordt op het platform verzameld en via twee 220 kV-wisselspanningskabels naar een hoogspanningsstation op het vasteland getransporteerd. Deze kabels liggen in de zeebodem. Via het landelijk 380 kV-hoogspanningsnet gaat de windenergie naar de Nederlandse huishoudens.
Voor de windparken die nu en in de toekomst worden aangesloten, gaat het iets anders. Daar wordt de 66 kV wisselstroom die de windturbines opwekken, via converterstations op zee met een vermogen van 2 gigawatt omgezet naar 525 kV gelijkstroom en aan land weer geconverteerd naar 380 kV wisselspanning. Dit wordt gedaan omdat de nieuwe windparken ver uit de kust liggen en het transporteren van elektriciteit in de vorm van gelijkstroom minder verlies oplevert dan via wisselstroom. Gelijkstroomsystemen zijn veel duurder zijn dan wisselstroomsystemen; ondanks dat zijn deze systemen door het betere rendement toch rendabel op grote afstanden.

Zowel de wisselstroomplatforms als de gelijkstroomplatforms zijn gestandaardiseerd. De standaardisatie hiervan zorgt voor een aanzienlijke besparing van de kosten voor ontwikkeling, bouw en onderhoud.

Verkenningen

De energie die wordt opgewekt op de Noordzee moet van de windparken via stroomkabels en waterstofleidingen aan land komen. Deze kabels en leidingen worden aangesloten op het elektriciteitsnet en het waterstofnetwerk. Dit noemen we aanlanden. Het Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) onderzoekt waar en hoe we dit het beste kunnen doen. Voor de huidige Routekaart 21 GW is een verkenning uitgevoerd en afgerond naar mogelijke routes op zee en op land.

Vanaf 2023 wordt er een verkenning uitgevoerd voor de periode 2033-2040. Hierbij wordt ook gekeken naar afvoer van op de Noordzee opgewekte waterstof. Het eerste jaar zijn kansrijke routes en aanlandlocaties verkend. Deze zijn opgenomen in het onderzoeksplan, de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Daarna zijn verschillende onderzoeken gestart naar de haalbaarheid en de effecten van al die routes en locaties. Bijvoorbeeld het effect op het milieu, de technische haalbaarheid, de vraag of de elektriciteit op een bepaalde locatie op het hoogspanningsnet past en wat de gevolgen voor de ruimtelijke ordening op de Noordzee zijn. De onderzoeksresultaten ondersteunen de besluitvorming over de aanlandopties. Met VAWOZ wordt voorbereid voor welke aanlandopties er ruimtelijke procedures worden gestart. Zie de verkenning voor de aanlanding van wind op zee voor de periode 2030-2040.