Klaverbank

De Klaverbank is een habitatrichtlijngebied dat valt onder de ‘riffen van open zee’. Het is een zeegebied van circa 1.235 km² op circa 160 km ten noord­westen van Den Helder.

Klaverbank (decoratieve afbeelding)

Het gebied ligt deels in het Engelse en deels in het Neder­landse deel van de Noordzee. De habitat­richtlijn­soorten zijn bruinvis, grijze zeehond en gewone zeehond.

De Klaverbank is het enige gebied in de Nederlandse Noordzee waar op de bodem flinke hoeveelheden grind aan het oppervlak liggen en waar ook grotere stenen voorkomen met een specifieke begroeiing van kalkroodwieren. Het gebied is ontstaan als eindmorene van een gletsjer uit de voorlaatste ijstijd. De Klaverbank wordt aan de zuidwestkant doorsneden door een zestig meter diepe geul: de Botney Cut. Vooral daar vindt men in de zomer veel bruinvissen, maar ook de dwergvinvis en witsnuit­dolfijn.

Kalkroodwieren

De grote diepte van de Klaverbank (30 tot 50 m) maakt dat de bodem alleen bij zeer zwaar weer door de golfwerking wordt beroerd. Het grind is relatief slibarm en het doorzicht is zo groot dat er tot op een diepte van veertig meter voldoende licht is om de groei van korstvormende kalkroodwieren mogelijk te maken. Kalkroodwieren zijn voornamelijk zeewieren die worden gekenmerkt door hun rode of roodpaarse kleur. Hun celwand kan veel kalk bevat­ten en ze maken daarom vaak een groot deel uit van koraalriffen. Er zijn circa vierhonderd geslachten bekend met totaal vierduizend soorten, waarvan de meeste in zee leven.

Grote diversiteit zeebodemdieren

Door de verscheidenheid aan waterbodems kent de benthos in het gebied een grote diversiteit in soorten. Benthos is een verzamel­naam voor alle organismen die in, op, en net boven de zeebodem leven. Dat zijn kreeftachtigen, borstelwormen, weekdieren en stekelhuidigen, maar ook draadalgen, kiezel­wieren en bacteriën. Het woord benthos komt uit het Grieks en betekent diepte (van de zee). Gewoonlijk onderscheidt men de benthos naar het formaat van de organismen (macro-, meio- en microbenthos), of naar het milieu waarin deze leeft (endo-, epi- en hyperbenthos – respectievelijk in, op, en boven de bodem). De biodiversiteit van de macro­benthos op de Klaverbank behoort tot de hoogste van de EEZ: vierenveertig procent ervan komt uitsluitend op de Klaverbank voor.